اشاره :

گفتن و نوشتن از استاد محسن آریاپاد آنقدرها هم آسان نیست چرا که نگاه مدرنیسم او و خلاقیت و ابتکارات ادبی اش گمانه زنی های قلمی را مختل می نماید . او مرد همیشه بدعت است و نو آوری و با توجه به آثاری که از خود بجای گذاشته و رد خلق واژه هایش خود دنیایی از کنجکاوی ست . از جمله آثاری که نهایت شگفتی در شعر گیلکی را رقم زده است «اویتامن» ایشان است که در این اشاره کوتاه نمی توان به آن پرداخت . اثر بعدی ایشان «بازی بان» است که جزء سپید سرایی های او محسوب می شود وهم چنين در قالب غزل «ننوشته خوانا». اما آخرین اثرش «وَاپوشته واز» که مجموعه دوبیتی های گیلکی اوست و در این ویژه به آن خواهیم پرداخت. البته آثار آریاپاد حرف های زیادی برای گفتن دارد که در مبحثی جداگانه به آن پرداخته می شود .دفتر «باز پوشیده» عطر و بویی تازه دارد و ما نیز همراه می شویم با هشت بهارانه ، دو عاشقانه و دو گیلانه از این اثر، و خوانندگان فهیم را نیز با خود هم آواز خواهیم ساخت با «وَاپوشته واز»:

بهارانه

بهارانه

(1)

دَس اندازان همه هَنوارَا بُسته

زمینم صبره جا پروارَا بُسته

هزاران لب کرا گِه : یا مقلب...

اَمِه جان با دعا بیدارَا بُسته

ترجمه :

دست اندازها همه هموار شدند

زمین هم از صبر پروار شد

هزاران لب دارد می گوید : یا مقلب...

جان ما با دعا بیدار شد

(2)

هوا گُفتاندره عَیده هوایه

اَتازه دَم هوا ، دیله دَوایه

هَتو تی پا به گیلان فارَسَه ، گی :

بهشته اول و آخر هَیایه

ترجمه:

هوا دارد می گوید هوای عید است

این هوای تازه دم ، دوای دل است

همین که پایت به گیلان برسد ، می گویی:

بهشت اول و آخر همین جاست

(3)

سه شنبه شب مَره نیبِه فراموش

کُلو شه خنده یا ، زَم ، داندَره گوش

کرا سُنبل گِه : (من هَفسینه شینم

بنفشه باده بو، هر سو ، ترا نوش !

ترجمه:

شب چهار شنبه (سوری) از یادم نمی رود

خنده ی کاه را ، شعله ، دارد می شنود

سنبل دارد می گوید: (من مال هفت سین هستم

بوی باد بنفشه ، (از) هر سو ، نوش ات باد!)

(4)

پِلِه دُم کشکرت ، در قاروقارَه

کرا خوانداندَره کی غم دَوارَه

تُرنگ و شَنگ و ماهی ، ماه و خُرشید

همه گیدی: اَمِه مهمان ، بهارَه

ترجمه:

کشکرکِ دُم بلند ، قارقار می کند

دارد می خواند که غم بگذرد

قرقاول و درنده ی آبزیان و ماهی ، ماه و خورشید

همه می گویند : مهمانِ ما ، بهار است

(5)

زمین ، تی تی مَرا اَستین اُکوشِه

کرا خو زرده پیرانا فروشه

جه خو هِرّه ، فَرانِه حوته مایا

بهاره سو ، رمستانا دُکوشِه

ترجمه :

زمین ، با شکوفه آستین بالا زده است

پیراهنِ زردش را دارد می فروشد

از محوطه ی جلوی خانه اش ، فرار می دهد ماهِ اسفند را

روشنایی بهار ، زمستان را خاموش می کند

(6)

اَمِه هفسینه سینان سبزه سبزند

پِلِه تاریخه سِفته ریشه رمزید

هر ایتا سین به چنتا وُوشه معنی ـ

زمستان و بهاره کوگا مرزید

ترجمه :

سین های هفت سین ما سبز سبزند

رمز ریشه ی محکم تاریخ بزرگ هستند

هریک سین به چند خوشه معنی ـ

مرز آبادی بهارو زمستانند

(7)

بهاره تازگی ، زپّانه جوشه

زمین ، هَه جوشه اَمرا گُلفروشه

کرا عیدا ، فَادید عیدی ، پرندان

کَلَه ، خو ناجه مِن ، پوره جه وُوشه

ترجمه :

تازگی بهار ، جوشش شکوفه هاست

زمین ، با همین جوشش گلفروش است

پرندگان ، به عید ، دارند عیدی می دهند

کَرت ، در آرزویش ، پُر از خوشه است

(8)

بنفشه و نسیم و عَید سبزه

کُچیبانی خیاله وازَه مرزه

آلاله زرده غمزه ، باده اَمره

بُبُؤ دشته بهاری رقصه مرزه

ترجمه :

بنفشه و نسیم و سبزه ی عید

مرزِ خیال دوران کودکی است

غمزه ی زرد آلاله ، با باد ـ

مزه ی رقص بهاری دشت شده است

عاشقانه

(1)

خُرِه آهسته گردَستاندُبو باد

اُنا هیچی جی تی صورت نُبو یاد

هَتو تا تی لَچک ، چاچه دَکفته ـ

جی تی بو تورَابُسته ، هی زِیی داد

ترجمه :

باد برای خودش آهسته داشت می گذشت

هیچ چیز از صورت تو به یاد نداشت

همین که دستمال سرت ، به چاله ی شستشو افتاد ـ

از بوی تو ، غیر عادی شده پیوسته داد می زد

(2)

بُبُوم تی حج حجی ، مستم جه تی بو

مِرِه عینه بهاری تو ، واکون رو!

مَرا یاور بده لانه بسازم ! ـ

تی چومه چش پره جیری ، بَدَم سو

ترجمه :

پرستوی تو شدم ، مست بوی تو هستم

توبرایم بهار هستی ، روباز کن!

یاورم باش لانه بسازم ـ

زیر دامنه ی چشمت ، بدرخشم

گیلانه

(1)

جه تالش چی بگم؟ مَریانه آواز

کرا گُفتاندره خیلی دَارِه راز

خُدا نقّاشیه ، اُ جُلفه کاسه

که دارَه گُمگُمه مِن زِندره ساز

ترجمه:

از تالش چه بگویم ؟ آواز مَریان

دارد می گوید خیلی راز دارد

آن کاسه ی گود ، نقاشی خداست

که میان زمزمه ی درخت دارد ساز می زند

(2)

بِدین ماسوله سنگی پلّکانا!

بچسبسته اُنی کو آسمانا

اَتاریخی قشنگه شهره کو جُر

هَنی ، تالش زَنِه گوسندُخانا

ترجمه:

پلکان سنگی ماسوله را ببین !

کوه اش به آسمان چسبیده است

بالای کوهِ این شهر قشنگ تاریخی ـ

هنوز، تالش مقامِ موسیقی (گوسفند دُخان) را می زند